آرتور شوپنهاور در رسال? درباب بينايي و رنگ‌ها، با رويکردي کانتي و ضمن نقد فيزيک نيوتني، رنگ را از جهان خارج به درون سوژه مي‌کشد. او با وام‌گيري از آراي گوته، رنگ را نه صرفاً شکست نور، بلکه محصول فعاليت فيزيولوژيک شبکيه و «تأثر» چشم مي‌داند و بدين‌سان مباني ذهني ادراک بصري را صورت‌بندي مي‌کند. در سوي ديگر، فيليپ اُتو رونگه، نقاش و نظريه‌پرداز رمانتيک، در کتاب کر? رنگ، نخستين کوشش نظام‌مند براي نشاندن رنگ‌ها در ساختاري سه‎‌بعدي و رياضياتي را ارائه مي‌دهد. مدل کروي او روابط ميان رنگ‌هاي خالص، تيره و روشن را در نظمي منطقي جاي مي‌دهد که تا امروز سنگ‌بناي سيستم‌هاي رنگ‌شناسي مدرن باقي مانده است.