گره خوردن دستگاه فقاهت با دستگاه دولت و مسلط شدن اين قرائت كه ‹‹ديانت ما عين سياست ماست›› باعث شد نهاد سياست آثار و مقتضيات خود را به نهاد دين تحميل كند. دولت به ويژه در عصر مدرن، مهمترين كانون عرفي‌كننده است. دولت براي بقا در جهان مدرن بايد دائما به محاسبه مقدورات و محدوديت‌ها و هزينه‌ها و فايده‌ها و تهديدها بپردازد...