چه بايد كرد يكي از آثار برجسته تولستوي و از پرمعناترين و ژرف‌ترين آن‌هاست. تولستوي در اين كتاب با جملاتي ساده و روان يكي از دشوارترين موضوع‌هاي جامعه خود، يعني وضع دلخراش يك طبقه از مردم را به تصوير مي‌كشد و با صراحت و واقع‌بيني، علل بدبختي و فقر و فلاكت مردمي را كه با ديگران يكسان خلق شده‌اند، اما از همه چيز حتي از كمترين امكانات حيات محروم‌اند، تشريح مي‌كند. اين كتاب مظهر نوع‌دوستي و علاقه بي‌نظير تولستوي به مردم است و رنجي كه بر نويسنده از مشاهده بينوايان جامعه دست داده، چنان روحش را فشرده و قلب مشتاق و پرصفاي او را رنجور و غمگين كرده كه بي‌اختيار شكوه سر مي‌دهد و با همان صراحت و شجاعتي كه خاص ذات اوست در تشريح علل اين فساد و بيدادگري مي‌پردازد و جامعه و نظام غلطي را كه مسبب اين تيره‌روزي‌ها است محكوم و مطرود مي‌سازد.