اتیپل (روزگار آب شدن یخ‌ها)

اتیپل برای ما ایرانیان یک داستان آشناست. داستان اخلاقیات عرفی شده‌ی ریشه‌دار جامعه نسبت به انسان و عشق و زندگی و تردیدهایی که در طی سالیان بر این وضعیت ترک می‌اندازد. اتیپل یکی از بهترین آثار ادبی تولیدشده در شوروی است که در نقد رئالیسم سوسیالیستی و نگاه غالب به ادبیات در این جامعه نوشته شده است. ارنبورگ خود از حامیان اصلی جریان رئالیسم سوسیالیستی بود که در این کتاب از آن نگاه دست کشیده و سعی کرده دست به تجربیات تازه بزند. اتیپل داستانی جذاب و سرگرم‌کننده با شروعی طوفانی است که به همراه ارزش‌های تاریخی‌ای هم که دارد می‌تواند برای خوانندگان جذاب باشد. در یک کلام اتیپل داستان گسست و تردید است. تردید از وضعیت قبلی و گسست از آن برای رسیدن به وضعیت جدید. اتیپل فارغ از نگاه انتقادی به ارزش‌های ایدئولوژیک نهادینه شده در نگاه به انسان و عشق و ادبیات نگاهی انتقادی هم به سیاست‌های استالینی دارد. ایلیا ارنبورگ کتاب را بلافاصله پس از مرگ استالین نوشت و باعث شد گفت‌وگوهایی انتقادی درباره‌ی دوران استالین شکل بگیرد. بعدها نام کتاب تبدیل به نماد وضعیت پسااستالینی شد و از اصطلاح اتیپل به معنی آب‌شدن یخ‌ها برای نامیدن دوران آرامش بعد از مرگ استالین استفاده کردند.