انفجار كنوني در نظريه‌ي ادبي از كجا سر چشمه مي‌گيرد؟ آن جنبش نظري پيشين كه اين انفجار از آن بر مي‌خيزد، از آن رو بر مي‌گرداند و در برابر آن واكنش نشان مي‌دهد، كدام است؟ اين تاريخ مقدماتي بر اصول بنياديني استوار است كه بر جنبش‌هاي عمده‌ نظريه‌ي ادبي حاكم است و سرگذشت جامع نظريه‌ي ادبي را با همه فراز و نشيب‌ها و پيچ و تاب‌هاي آن باز مي‌گويد. از آن‌جا كه نظريه‌ي ادبي روزگار ما به انديشه‌ورزان اروپايي وابستگي بسيار دارد، كوشش برآن بوده است كه برجنبه‌هاي بين‌المللي تاكيد شود، و چون اين نظريه از منابع بسياري بيرون از نقد ادبي سنتي سر چشمه مي‌گيرد، دامنه‌ي بحث در اين كتاب، فيلسوفان و نظريه‌پردازان اجتماعي و زبان‌شناسان را در برمي‌گيرد. در اين جلد، مؤلف براي ارائه‌ي توضيح روشني درباره‌ي ريشه‌ي موضع‌گيري‌ها، به گذشته باز مي‌گردد و نگاهي به تفسير‌ها و داوري‌هاي انتقادي ويژه در روزگاران پيش مي‌اندازد. نويسنده همراه با بيان اشتقاق‌ها و بازتاب‌ها و پژواك‌هاي هر موضع‌گيري به توضيح منطقي دروني آن مي‌پردازد و در عين حال نشان مي‌دهد كه چگونه نظريه ادبي در دوران مختلف نقش‌هاي مختلفي بر عهده مي‌گيرد. مولف اين نقش‌هاي گونه‌گون را به اوضاع و احوال سياسي اجتماعي زمينه‌هاي نهادي و كارآزمايي‌هاي خلاق ربط مي‌دهند. نظريه ادبي از افلاطون تا بارت متن كمكي ارزشمندي است براي دانش‌پژوهاني كه مي‌خواهند به معناي نظريه ادبي معاصر دست پيدا كنند.